TP.HCM, ngày 2/7/2026 – Trong bối cảnh các tiêu chuẩn môi trường toàn cầu ngày càng trở thành điều kiện bắt buộc đối với hoạt động sản xuất và xuất khẩu, Ban Quản lý các Khu chế xuất và Công nghiệp TP.HCM (HEPZA) tổ chức Hội thảo “Nâng cao nhận thức pháp luật về bảo vệ môi trường và giải pháp tài chính cho doanh nghiệp KCN TP.HCM” nhằm cập nhật những chính sách mới về bảo vệ môi trường, trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR), đồng thời giới thiệu các giải pháp tài chính hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi sang mô hình kinh tế tuần hoàn và sản xuất bền vững.
Hội thảo có sự tham dự của đại diện các sở, ngành, hiệp hội doanh nghiệp, các chuyên gia về môi trường, kinh tế tuần hoàn, các tổ chức tài chính cùng đông đảo doanh nghiệp đang hoạt động trong các khu chế xuất, khu công nghiệp trên địa bàn thành phố.
Phát biểu khai mạc, ông Trần Việt Hà, Phó Trưởng ban Ban Quản lý các Khu chế xuất và Công nghiệp TP.HCM (HEPZA) cho biết, trong bối cảnh các thị trường lớn liên tục áp dụng các quy định mới như Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM), Quy định về bao bì và chất thải bao bì (PPWR), Hộ chiếu sản phẩm số (Digital Product Passport) cùng các tiêu chuẩn ESG, tiêu chí “xanh” đã trở thành điều kiện để doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu.
Bên cạnh sức ép từ thị trường quốc tế, doanh nghiệp cũng đang bước vào giai đoạn thực thi các quy định mới của Việt Nam về kinh tế tuần hoàn. Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 đã chính thức đưa kinh tế tuần hoàn trở thành định hướng phát triển, trong khi Nghị định 110/2026/NĐ-CP và Thông tư 24/2026/TT-BNNMT đã hoàn thiện khung pháp lý về trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR).
Theo đó, doanh nghiệp sản xuất và nhập khẩu phải thực hiện trách nhiệm tái chế đối với nhiều nhóm sản phẩm, bao bì và thực hiện nghĩa vụ tài chính đối với các sản phẩm khó tái chế theo quy định.
Theo ông Trần Việt Hà, điều quan trọng không chỉ là tuân thủ quy định mà doanh nghiệp cần xem EPR như một cơ hội để tái cấu trúc mô hình sản xuất.
“Chúng tôi mong muốn doanh nghiệp chuyển từ tư duy quản lý chất thải sang tư duy quản trị tài nguyên; biến trách nhiệm môi trường thành lợi thế cạnh tranh cốt lõi. Kinh tế tuần hoàn không làm giảm tăng trưởng mà giúp tạo ra nhiều giá trị hơn từ cùng một lượng tài nguyên hoặc từ lượng tài nguyên ít hơn”, ông nhấn mạnh.
Tiếp nối định hướng này, PGS.TS Lê Thị Kim Oanh, Trưởng khoa Môi trường, Trường Đại học Văn Lang, phân tích rằng những điều chỉnh chính sách về môi trường, chiến lược phát triển của Việt Nam phản ánh sự thay đổi căn bản của “luật chơi” trong thương mại toàn cầu.
“Kinh tế tuần hoàn không chỉ là hoạt động tái chế sau sản xuất mà phải bắt đầu ngay từ khâu thiết kế sản phẩm, tối ưu vật liệu, kéo dài vòng đời sản phẩm, tái sử dụng, tái sản xuất trước khi tiến tới tái chế. Mục tiêu cuối cùng là tạo ra nhiều giá trị hơn trên mỗi đơn vị tài nguyên”.
Theo bà, doanh nghiệp cần từng bước triển khai các giải pháp sản xuất sạch hơn, thiết kế sinh thái, cộng sinh công nghiệp, sử dụng năng lượng tái tạo, tuần hoàn nước và tối ưu hiệu quả sử dụng tài nguyên. Đây không chỉ là giải pháp giảm phát thải mà còn giúp giảm thiểu chi phí, nâng cao giá trị thương hiệu và đáp ứng yêu cầu của các chuỗi cung ứng toàn cầu.
Ở góc độ chính sách, TS Nguyễn Thị Thu Hà, Phó Viện trưởng Viện Khoa học Công nghệ Tái chế, Hiệp hội Tái chế Việt Nam, cho rằng việc ban hành EPR-Nghị định 110/2026/NĐ-CP đã hoàn thiện một mắt xích quan trọng trong hệ thống chính sách về kinh tế tuần hoàn.
“EPR không còn là khuyến nghị mà đã trở thành trách nhiệm pháp lý bắt buộc đối với nhà sản xuất và nhập khẩu, gắn trực tiếp với hoạt động tái chế sản phẩm, bao bì và xử lý chất thải sau tiêu dùng”.
Nghị định 110 yêu cầu doanh nghiệp cần chủ động xây dựng kế hoạch tái chế, kê khai trên Hệ thống EPR quốc gia và lựa chọn phương án thực hiện phù hợp như tự tổ chức tái chế, thuê đơn vị đủ năng lực hoặc đóng góp tài chính vào Quỹ Bảo vệ môi trường Việt Nam. Việc thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ này không chỉ giúp giảm thiểu rủi ro pháp lý mà còn đáp ứng các yêu cầu ngày càng cao về truy xuất nguồn gốc, minh bạch chuỗi cung ứng và phát triển bền vững.
TS Thu Hà cũng cho rằng, “EPR không nên được nhìn nhận đơn thuần là chi phí tuân thủ. Khi được triển khai đồng bộ với các giải pháp kinh tế tuần hoàn, EPR sẽ thúc đẩy doanh nghiệp đổi mới thiết kế sản phẩm, nâng cao tỷ lệ thu hồi vật liệu, phát triển hệ thống tái chế và hình thành các mô hình cộng sinh công nghiệp. Đây cũng là nền tảng để các khu công nghiệp chuyển đổi sang mô hình khu công nghiệp sinh thái, trong đó chất thải của doanh nghiệp này trở thành nguyên liệu đầu vào của doanh nghiệp khác, hướng tới sử dụng hiệu quả tài nguyên và giảm phát thải carbon”.
Tại hội thảo, Vietcombank đã giới thiệu tới các doanh nghiệp giải pháp Supply Chain Finance, bao gồm bao thanh toán, tài trợ khoản phải thu và bảo lãnh nhằm hỗ trợ doanh nghiệp và các nhà cung cấp tiếp cận nguồn vốn lưu động, giảm áp lực dòng tiền khi đầu tư công nghệ và dây chuyền sản xuất xanh.
Trong khi đó, VietinBank giới thiệu các giải pháp kết nối ERP/Open API và hệ thống quản lý dòng tiền, thanh toán, đối soát dữ liệu tài chính, giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực quản trị, đáp ứng yêu cầu kê khai EPR, báo cáo ESG và truy xuất nguồn gốc trong quá trình chuyển đổi số.
Việc kết nối đồng thời giữa chính sách, giải pháp kỹ thuật và nguồn lực tài chính trong cùng một chương trình được cho là sẽ giúp doanh nghiệp không chỉ hiểu đúng quy định pháp luật mà còn xác định được lộ trình triển khai phù hợp với điều kiện thực tế.
Trong phiên tọa đàm và thảo luận, đại diện Ban Quản lý HEPZA, các diễn giả và cộng đồng doanh nghiệp đã trực tiếp trao đổi, tháo gỡ nhiều vướng mắc liên quan đến định mức chi phí tái chế, quy trình bảo lưu khối lượng tái chế vượt hạn mức sang năm kế tiếp, cũng như cách thức tiếp cận nguồn tín dụng xanh ưu đãi.
Hội thảo kết thúc với thông điệp mạnh mẽ là: chuyển đổi xanh và kinh tế tuần hoàn là một lộ trình cải tiến liên tục và lâu dài, trong đó HEPZA cùng các tổ chức phối hợp cam kết sẽ luôn đồng hành, tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất về thủ tục hành chính, kết nối chuyên gia và nguồn lực tài chính để hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp vững vàng thực thi pháp luật. Từ đó góp phần hiện thực hóa mục tiêu chuyển đổi các khu công nghiệp hiện hữu sang mô hình khu công nghiệp sinh thái bền vững tại thành phố Hồ Chí Minh.
Một số hình ảnh khác tại chương trình:
